Βronze handle decorated with a small horse / Χάλκινη λαβή τριποδικού λέβητα

Artifacts

Craters, vases ect. / Κρατήρες, αγγεία κ.α.

Βronze handle decorated with a small horse. Very likely from an Argive workshop. About mid-8th cent. B.C.

Large bronze tripod cauldrons with ornate handles were usual dedications to the major Panhellenic sanctuaries from the Geometric to Classical times. The Homeric poetry mentions the practice of conferring tripods as prizes in competitions honouring gods or deceased.

Χάλκινη λαβή τριποδικού λέβητα με ιππάριο. Πιθανότατα εργαστηρίου του Άργους. Περί τα μέσα του 8ου αι. π.Χ.

Μεγάλοι χάλκινοι τριποδικοί λέβητες με περίτεχνες λαβές αποτελούσαν συνήθη αφιερώματα στα μεγάλα, πανελλήνια ιερά από τους γεωμετρικούς έως και τους κλασικούς χρόνους. Στα ομηρικά έπη αναφέρεται η πρακτική της απονομής τριπόδων ως επάθλων σε αγώνες προς τιμήν θεών ή νεκρών.

Κρατήρας

ENGLISH

Αρχαιοελληνική αγγειογραφία
Choose pottery... / Επιλέξτε είδος αγγείου... Pottery of Ancient Greece / Αρχαία ελληνική κεραμική Pottery for wine / Αγγεία για κρασί Pottery for perfumes and marriage / Αγγεία για αρώματα και για το γάμο Pottery for funerals and ceremonies / Αγγεία για κηδείες και τελετές Pottery for storage / Αποθηκευτικά αγγεία Technics / Τεχνικές List of pottery painters / Κατάλογος Ελλήνων Αγγειογράφων Specific issues / Ειδικά θέματα Ancient Greek angiography(vase painting) / Αρχαιοελληνική αγγειογραφία

Αγγεία για κρασί 

Κρατήρας | Κύλιξ | Οινοχόη | Σκύφος | Ψυκτήρ | Κύαθος | Ρυτό | Κάνθαρος | Ασκός 

Οι αρχαίοι σπάνια έπιναν ανέρωτο κρασί. Ο κρατήρας ήταν το αγγείο μέσα στο οποίο ανακάτευαν το νερό με το κρασί. Με το πέρασμα των χρόνων υπήρχαν πολλές παραλλαγές του αγγείου όμως τα κύρια χαρακτηριστικά του ήταν η στενή βάση το φαρδύ σώμα και τα δυο χερούλια.

Ο Κρατήρας έχει συνήθως στρογγυλό σώμα, ευρύ στόμιο, βαριά βάση και λαβές αμφίπλευρα. Γενικά ταξινομείται σε τέσσερις τύπους, από το σχήμα του σώματος ή των λαβών. Ο ελικοειδής κρατήρας φέρει λαβές αμφίπλευρα στη μορφή έλικας. Ο κιονοειδής κρατήρας φέρει λαβές σε κιονοειδές σχήμα και ο καλυκόσχημος κρατήρας σώμα σε μορφή κάλυκα. Ο κωδωνόσχημος κρατήρας έχει σώμα σε σχήμα ανεστραμμένου κωδωνα. Στην πρώιμη περίοδο του μελανόμορφου ρυθμού επινοήθηκε ο σκυφοειδής κρατήρας, με σώμα σε μορφή κύπελλου, επιπωμάτιο και ψηλό στήριγμα.

Μπορούμε να χωρίσουμε τους κρατήρες ανάλογα με τις λαβές και το σώμα:

Ελικοειδής κρατήρας

Στρογγυλό σώμα, διακριτός λαιμός, βαρύ στήριγμα και δύο λαβές στη μορφή σπειροειδούς που εκτείνονται από τον ώμο του αγγείου έως τα χείλη. Το σχήμα εισήχθη περί το 575 π.Χ., αν και τα μελανόμορφα δείγματα είναι σπάνια και αναπτύχθηκε μετά το τέλος του 6ου π.Χ. αι. Τον συγκεκριμένο τύπο προτιμούσαν τα εργαστήρια της Απουλίας, ελληνικής αποικίας στην Νότιο Ιταλία.
Η μορφή έγινε λεπτότερη με το πέρασμα του χρόνου και Γοργόνεια, προσωπεία της Μέδουσας, διακοσμούσαν τις έλικες των λαβών στην Απουλία. Η διακοσμητική σκηνή κάλυπτε το σώμα του αγγείου αμφίπλευρα και ενίοτε και τον λαιμό. Ο διάκοσμος συμπληρωνόταν με ανθέμια. Το σύνηθες ύψος του αγγείου ήταν τα 70 εκ, αν και στα εργαστήρια της Απουλίας κατασκευάζονταν αγγεία αυτού του τύπου ύψους 1 μ.

Κιονωτός κρατήρας

Ο συγκεκριμένος τύπος διακρίνεται για το στρογγυλό σώμα, τον διακριτό λαιμό με στιβαρό στόμιο και χείλος και βαρύ στήριγμα. Κάθε λαβή αποτελείται από ένα ζεύγος κυλινδρικών μίσχων που καταλήγουν σε οριζόντιο μέλος, ενωμένο στο χείλος. Αυτή η μορφή πέρασε στην παραγωγή από το πρώτο μισό του 6ου αιώνα π.Χ. και διατηρήθηκε μέχρι το τρίτο τέταρτο του 5ου αι. π.Χ., οπότε και έχασε τη δημοτικότητά του. Η διακοσμητική σκηνή αναπτύσσεται συνήθως στο σώμα. Το χείλος φέρει ενίοτε μελανόμορφη θηριομορφική ζωφόρο. Ο διάκοσμος είναι απλός και στον λαιμό διακρίνονται καλυκοειδή μοτίβα. Το σύνηθες ύψος του συγκεκριμένου τύπου είναι τα 40-50 εκ

Καλυκόσχημος κρατήρας

Κάλυκας ονομάζεται το μέρος του άνθους που αποτελείται από τα σέπαλα και προστατεύει το άνθος. Ο καλυκόσχημος κρατήρας χαρακτηρίζεται από βαθύ σώμα με το κατώτερο τμήμα του κυρτό, και το ανώτερο ελαφρώς κοίλο. Φέρει βαρύ στήριγμα και λαβές τοποθετημένες στην κορυφή του κατώτερου τμήματος, που κυρτώνονται προς τα πάνω.
Το πρώτο δείγμα αυτού του τύπου αγγείου ανήκει πιθανώς στον Εξηκία περί το 530 π.Χ. Στην εποχή ανάπτυξης της ερυθρόμορφης τεχνικής, το σχήμα προτιμήθηκε πιθανώς εξαιτίας της αδιάκοπης περιμετρικής απεικονιστικής δυνατότητας. Ο διάκοσμος της ζωφόρου απαντάται στο άνω τμήμα του κορμού και δεν διακόπτεται. Το κατώτερο τμήμα είναι διακοσμημένο συνήθως με ανθέμια και το ύψος ποικίλλει από 40-50 εκ., και πάνω από 60 εκ. στην ύστερη ερυθρόμορφη περίοδο.

Κωδωνόσχημος κρατήρας

Ο συγκεκριμένος τύπος αγγείου έχει κωδωνόσχημο σώμα με καμπύλες λαβές, που τοποθετούνται ψηλά στο σώμα και κάμπτονται ελαφρώς πρός τα πάνω και βαρύ στήριγμα. Κάποια πρώιμα δείγματα δεν έχους καμπύλες λαβές αλλά αυτιά. Ο συγκεκριμένος τύπος εισήχθη μετά από την έναρξη της ερυθρόμορφης τεχνικής και προτιμήθηκε ιδιαίτερα μετά από τα μέσα του πέμπτου π.Χ αιώνα. Η διακοσμητική σκηνή αποτυπώνται στο σώμα και η διακόσμηση είναι πολύ απλή. Το ύψος ποικίλλει από 40-50 εκ.

Σκυφοειδής κρατήρας

Το σώμα του συγκεκριμένου τύπου είναι στρογγυλό κύπελλο με μικρές λαβές, κωνικό επιπωμάτιο με ψηλό εξόγκωμα και ψηλή βάση. Αυτή η μορφή προτιμήθηκε μόνο στην πρόωρη μελανόμορφη περίοδο. Το επιπωμάτιο (κάλυμμα), το σώμα και η βάση είναι διακοσμημένη και συνήθως προτιμούνται ζωφόροι με θηριομορφικές παραστάσεις. Το σύνηθες ύψος του συγκεκριμένου τύπου είναι το 1 μ.

The Vix Krater / Ο κρατήρας του Βίξ

Artifacts

Craters, vases ect. / Κρατήρες, αγγεία κ.α.

(Για Ελληνικά πάτε στο τέλος)

The Vix Krater, an imported Greek wine-mixing vessel found in the famous grave of the "Lady of Vix"

The krater is one of the most important objects from antiquity and is the largest surviving example of its kind. Judging by the detailling is greek in origin, possibly Lacedaemonian or Corinthian. Archaeologists have suggested that the krater must have been manufactured elsewhere and dismantled prior to shipping to Vix where it would have been reconstructed. 

The largest and most famous of the finds from the burial is an elaborately decorated bronze volute krater of 1.63m (5'4") height and over 200kg (450lbs) weight. Kraters were vessels for mixing wine and water, common in the Greek world, and usually made of clay. The Vix krater has become an iconic object representing both the wealth of early Celtic burials and the art of Late Archaic Greek bronze work.

The krater was made of seven or more individual pieces with alphabetical markings, indicating that it probably was transported to Burgundy in pieces and assembled in situ.

The vase proper, made of a single sheet of hammered bronze, weighs about 60kg. Its bottom is rounded, its maximum diameter is 1.27m, and its capacity is 1,100 litres (290 gallons). Its walls are only 1mm to 1.3mm thick.

The krater was found crushed by the weight of the tumulus material above it. It had telescoped completely: the handles were found at the same level as the base. It was restored after excavation.

Its foot is made of a single moulded piece, its diameter is 74cm, its weight 20.2kg. It received the rounded bottom of the main vase and ensured its stability. It is decorated with stylised plant motifs.

The three handles, supported by rampant lionesses, weighed about 46kg each. Each is a 55cm high volute, each is elaborately decorated with a grimacing gorgon, a common motif on contemporary Greek bronzes.

A frieze of hoplites decorates the neck of the vessel, which is made of a bronze ring inserted into the main vase and supporting the handles. It depicts eight chariots, each drawn by four horses and conducted by a charioteer (depicted smaller than the hoplites for reasons of space), each is followed by a single fully armed hoplite on foot.

The frieze is an important example of early Greek bronze relief art, which has rarely survived.

The lid was a hammered bronze sheet, weighing 13.8kg and shaped to fit the krater's opening. It is concave and perforated by multiple holes, probably because it also served as a strainer for purifying wine.

A protrusion at its centre supports a 19cm statuette of moulded bronze, depicting a woman with one outstretched arm, which once may have held some object. She wears a peplos, the body-length Ancient Greek garment worn by women, and her head is covered by a veil. The statuette appears of a somewhat older style than figures on the rest of the vessel.

Το μεγαλύτερο μεταλλικό αγγείο που έχει βρεθεί ποτέ είναι γνωστό με την ονομασία “κρατήρας της Βιξ” και βρέθηκε  κατά την ανασκαφή ενός τύμβου στο ομώνυμο χωριό (Vix) της κεντρικής Γαλλίας. Πρόκειται για ένα αρχαίο ελληνικό έργο τέχνης, που χρονολογείται το 500 π.Χ. Οι διαστάσεις του αγγείου είναι 1.63 m ύψος και 1.27 m μέγιστη διάμετρος.

Φέρει ανάγλυφο και εγχάρακτο διάκοσμο από γεωμετρικά και φυτικά θέματα, αλλά και μορφές (Γοργόνες, ιππείς), άλογα σε καλπασμό και σκύλους.

Η πολύ σημαντική ανακάλυψή του έγινε τον Ιανουάριο του 1952 στην περιοχή της Vix (Βιξ) από τον Ρενέ Ζοφρουά και τον βοηθό του Μωρίς Μουασσόν, στον οχυρωμένο χώρο του Μον Λασουά. Στην διάρκεια προηγούμενων ανασκαφών είχαν βρεθεί εκεί θραύσματα μελανόμορφων αττικών αγγείων καθώς και τμήματα μασσαλιώτικων αμφορέων. 

Όταν όμως ο Ρ. Ζοφρουά ανέσκαψε στους πρόποδες του Μον Λασουά έναν ηγεμονικό τάφο, κάποιας πριγκήπισσας ή ιέρειας του όρους Ωξουά, ήρθαν στο φως πλούσια και αξιόλογα ευρήματα, που δίνουν μιαν άλλη διάσταση στο θέμα των σχέσεων και επαφών ανάμεσα στους Έλληνες εμπόρους και τους ντόπιους ηγεμόνες : «Ο τάφος αυτός, ο πλουσιότερος της περιόδου Χάλστατ, περιείχε έναν τεράστιο μπρούντζινο κρατήρα από την Ελλάδα, ένα διάδημα από συμπαγή χρυσό, ασημένια κύπελλα, μια ορειχάλκινη υδρία ετρουσκικής προέλευσης, ένα μελανόμορφο αττικό κύπελλο και ένα άρμα διακοσμημένο με διάτρητες ορειχάλκινες πλάκες».

Ο κρατήρας (ή αναμικτήρας) της Βιξ έχει 1,64 μ. ύψος και 1,28 μ. φάρδος, ζυγίζει άδειος πάνω από 208 κιλά και μπορεί να χωρέσει 1.200 λίτρα. Μια ζωφόρος με είκοσι τρία πρόσθετα ανάγλυφα στολίζει το λαιμό του αγγείου, όπου απεικονίζεται παρέλαση γεροδεμένων οπλιτών και τέθριππα άρματα που τα οδηγούν ηνίοχοι, φορώντας την περικεφαλαία στο κεφάλι.

Δέκα έξη ελληνικά γράμματα χρησίμευσαν σαν σημεία αναγνώρισης στους ορειχαλκουργούς που είχαν επιφορτισθεί με την αρμονική διάταξη των διάφορων στοιχείων αυτής της παρέλασης. Το διάγραμμα των γραμμάτων, η απεικόνιση των μορφών, η τεχνοτροπία των ενθεμάτων, οι στολές, όλα μας κάνουν να σκεφτούμε ότι πρόκειται για το αριστούργημα μιας λακωνικής πόλης της νότιας Ιταλίας, του Τάραντα προφανώς, που ανάγεται στις χρονιές 530 - 525 π.Χ.

Derveni Crater / Κρατήρας του Δερβενίου

Artifacts

Craters, vases ect. / Κρατήρες, αγγεία κ.α.

Κρατήρας του Δερβενίου. 330 π.Χ.Αρχαιολογικό μουσείο Θεσσαλονίκης

Derveni Crater  - 330 BC.Archaeological museum of Thessaloniki

Αγγλικά

The Derveni Krater is a volute krater, the most elaborate of its type, discovered in 1962 in a tomb at Derveni, not far from Thessaloniki, and displayed at the Archaeological Museum of Thessaloniki. Weighing 40 kg, it is made of an alloy of bronze and tin in skilfully chosen amounts, which endows it with a superb golden sheen without use of any gold at all. It is dated to the 4th century BC, and was probably made in Athens. Large metalwork vessels are extremely rare survivals in Ancient Greek art, and the Derveni Krate is the outstanding survival from Hellenistic art, as the Vix Krater is from the Archaic period.

The vase is composed of two leaves of metal which were hammered then joined, although the handles and the volutes (scrolls) were cast and attached. The main alloy used gives it a golden colour, but at various points the decoration is worked with different metals as overlays or inlays of silver, copper, bronze and other base metals. Such highlights include the silver garlands of vine and ivy around the krater, the silver and copper stripes on the vipers at the handles, and the silver ords of the eyes of the volute masks.

The top part of the krater is decorated with motifs both ornamental (gadroons, palm leaves, acanthus, garlands) and figurative: the top of the neck presents a frieze of animals and most of all, four statuettes ( two maenads, Dionysus and a sleeping satyre) are casually seated on the shoulders of the vase, in a pose foreshadowing that of the Barberini Faun. On the belly, the frieze in low relief, 32.6 cm tall, is devoted to the divinities Ariadne and Dionysus, surrounded by revelling satyrs and maenads of the Bacchic thiasos, or ecstatic retinue. There is also a warrior wearing only one sandal, whose identity is disputed: Pentheus, Lycurgus of Thrace, or perhaps the "one-sandalled" Jason of Argonaut fame.

The exact date and place of making are disputed. Barr-Sharrar thinks it was made around 370 BC in Athens. Based on the dialectal forms used in the inscription, some commentators think it was fabricated in Thessaly at the time of the revolt of the Aleuadae, around 350 BC. Others date it between 330 and 320 BC and credit it to bronzesmiths of the royal court of Alexander the Great.

The funerary inscription on the krater reads:

ΑΣΤΙΟΥΝΕΙΟΣ ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΙΟΙ ΕΣ ΛΑΡΙΣΑΣ

The inscription is in the Thessalian variant of the Aeolian dialect: Ἀστιούνειος Ἀναξαγοραίοι ἐς Λαρίσας (Astioúneios Anaxagoraīoi es Larísas), "Astiouneios, son of Anaxagoras, from Larisa. If transcribed in Attic, the inscription would read: Ἀστίων Ἀναξαγόρου ἐκ Λαρίσης (Astíōn Anaxagórou ek Larísēs).

Greek
Ο κρατήρας του Δερβενίου είναι οστεοφυλάκιο και τεφροδόχο σκεύος που ανευρέθη,στις 16 Ιανουαρίου 1962, μέσα σ΄ ένα κιβωτιόσχημο τάφο, κοντά στο Δερβένι, 9,5 χλμ. βορειδυτικά της Θεσσαλονίκης. Αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα δείγματα της αρχαίας χαλκοπλαστικής. Ο κρατήρας σώζεται ακέραιος και το χρυσό του χρώμα οφείλεται στη μεγάλη περιεκτικότητα κασσίτερου στο κράμα του χαλκού.

Περιείχε λείψανα από την καύση νεκρού καθώς και ένα χρυσό τριώβολο του Φιλίππου του Β΄.

Εικάζεται ότι είναι έργο Μακεδόνα καλλιτέχνη, όμως είναι έντονες οι επιρροές από την αττική τέχνη.

Η κεντρική σκηνή του αγγείου καλύπτεται από το ζευγάρι Διόνυσος και Αριάδνη που εικονίζεται σε μία στιγμή χαλάρωσης, ενδεχομένως μετά από ερωτική πράξη. Το ζευγάρι πλαισιώνεται από Μαινάδες, αλλά και από άλλες αντρικές και γυναικείες μορφές. Η παράσταση στεφανώνεται από επίθετο ασημένιο κλαδί αμπέλου. Το κάτω τμήμα του λαιμού του αγγείου στολίζει ένα επίσης επίθετο κλαδί κισσού.

Τον ώμο του κρατήρα στολίζουν τέσσερα επίθετα τριδιάστατα αγαλμάτια. Είναι τοποθετημένα κοντά στις λαβές. Στην πρώτη όψη, αριστερά είναι ο Διόνυσος και δεξιά μια κοιμισμένη Μαινάδα. Στην άλλη όψη, αριστερά είναι ένας κοιμισμένος Σάτυρος και δεξιά μια Μαινάδα. Οι ελικωτές λαβές περιβάλλονται από κουλουριασμένα φίδια που πλαισιώνουν τέσσερα προσωπεία, πιθανά του Ηρακλή.

Ως κάτοχος του αγγείου αναφέρεται σε επιγραφή στο χείλος ο Αστιούνειος Αναξαγοραίοι ες Λαρίσας, δηλαδή ο Αστιούνειος, γιος του Αναξαγόρα, από την Λάρισα. Η θεσσαλική καταγωγή του κατόχου συνδέεται με την ομηρεία της αριστοκρατικής οικογένειας των Αλευάδων από το Φίλιππο Β' (334 π.Χ.) μετά την αποτυχημένη τους απόπειρα να αποτινάξουν τη μακεδονική κυριαρχία.

Ο κρατήρας εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.